De laatste echte dwarsligger: BMW 1 Serie Coupé als heimwee naar achterwielaandrijving

De BMW 1 Serie 3-deurs (F21) is inmiddels een fossiel in de beste zin van het woord. Waar vrijwel elke concurrent is overgeschakeld op voorwielaandrijving en een vijfde deur, bleef deze BMW trouw aan zijn achterwielaangedreven platform. Dat zie je terug in de proporties: een lange motorkap, ver naar achteren geplaatste cabine en een korte, gedrongen achterkant. Het is geen schoonheid, maar het heeft karakter.

De driedeursversie oogt sportiever dan de vijfdeurs, vooral in M135i-uitvoering met zijn bredere bumpers en grote uitlaten. Het interieur oogt vertrouwd BMW: een naar de bestuurder gericht dashboard, een dik stuurwiel en een iDrive-systeem dat inmiddels gedateerd maar functioneel is. Het is geen designstatement, maar het voelt wel als een plek waar je graag zit.

Op basis van de specificaties belooft de M135i met 321 pk, 450 Nm en een leeggewicht van 1.425 kg een heftig rijgedrag. De 0-100-sprint van 5,1 seconden is snel, maar het gaat hier niet om cijfers alleen. De achterwielaandrijving, gecombineerd met een handgeschakelde zesversnellingsbak, suggereert een auto die je uitdaagt om de achterkant te laten glijden. In de regen moet dat een feest zijn — of een angstaanjagende ervaring, afhankelijk van je rijvaardigheid.

De standaarduitvoeringen zijn minder extreem maar nog steeds bijzonder. De 116d met 116 pk en 3,8 l/100 km is geen snelheidsduivel, maar met achterwielaandrijving en een handbak voelt hij levendiger dan de cijfers doen vermoeden. De besturing is direct en geeft feedback, al is het elektrische systeem niet zo communicatief als de oude hydraulische units. Op de snelweg ligt de auto stabiel, maar de relatief korte wielbasis maakt hem gevoelig voor zijwind.

Het motorengamma is een feest van keuze: van de zuinige 114d met 95 pk tot de M135i met 321 pk. De diesels zijn de verstandige keuze, met de 116d EfficientDynamics als zuinigste met 3,8 l/100 km en 99 g/km CO2. De benzineversies zijn vlotter, maar de 125i met 218 pk is zeldzaam en de 118i met 170 pk is een goede middenmoot.

De M135i is de blikvanger: een 3,0-liter zescilinder met turbo die 321 pk levert en 450 Nm koppel. Dat is goed voor een 0-100-tijd van 5,1 seconden en een begrensde topsnelheid van 249 km/u. Het verbruik van 8,1 l/100 km is fors, maar voor een zescilinder met deze prestaties niet onredelijk. De handbak is een genot om te gebruiken, al is de 8-traps automaat sneller en soepeler. De xDrive-variant biedt meer grip, maar voegt gewicht toe en vermindert het pure karakter.

De 1 Serie is geen comfortkampioen. De vering is aan de stevige kant, vooral in de M135i met zijn sportonderstel. Op slechte wegen kan dat vermoeiend worden. De stoelen zijn goed gevormd en bieden voldoende zijdelingse steun, maar ze zijn niet zo zacht als in een Mercedes A-Klasse. Geluidsisolatie is redelijk, maar op de snelweg hoor je wind- en bandengeruis.

Voor lange ritten is de 1 Serie acceptabel, maar niet ideaal. De zitpositie is laag en sportief, wat sommige bestuurders prettig vinden, maar anderen juist minder comfortabel. De achterbank is krap en de hoge middentunnel maakt het lastig om met drie personen te zitten. In de stad is de auto wendbaar dankzij de compacte afmetingen, maar het zicht naar achteren is beperkt door de dikke C-stijlen.

Het interieur van de F21 is typisch BMW uit die periode: degelijk, functioneel en met een duidelijke focus op de bestuurder. De materialen zijn van goede kwaliteit, maar niet bijzonder luxueus. Het iDrive-systeem met een draaiknop op de middenconsole is inmiddels gedateerd, maar werkt nog steeds intuïtief. Fysieke knoppen voor klimaatregeling zijn aanwezig, wat fijn is.

Ergonomisch is het een schot in de roos: alles ligt binnen handbereik en de knoppen zijn logisch gerangschikt. Het stuurwiel is prettig om vast te houden, met een dikke rand in de M135i. De digitale tellerklok is eenvoudig maar duidelijk. Het grootste minpunt is het ontbreken van moderne connectiviteit: geen Apple CarPlay of Android Auto in de meeste uitvoeringen, wat in deze periode nog niet standaard was.

De kofferbak van 360 liter is klein voor dit segment. De concurrentie biedt al snel 380 tot 400 liter, en de achterbank is ook krapper. De driedeurs carrosserie maakt het lastig om kinderen in een kinderstoel te krijgen, en de deuren zijn lang waardoor je in een smalle parkeerplaats moeite hebt met instappen. Het zicht naar achteren is beperkt, dus parkeren vereist vertrouwen of parkeersensoren.

De 1 Serie is meer een auto voor singles of stellen dan voor gezinnen. De achterbank is nauwelijks bruikbaar voor volwassenen op lange ritten, en de hoge drempel maakt het laden van zware spullen ongemakkelijk. Wel is de auto compact genoeg voor de stad, en de keerhoek is redelijk. Wie veel praktisch gemak nodig heeft, kan beter naar een 5-deurs of een andere auto kijken.

De F21 is uitgerust met een scala aan rijhulpsystemen, maar die zijn inmiddels verouderd. Adaptieve cruisecontrol, rijstrookassistent en een head-up display waren optioneel en werken naar hedendaagse maatstaven wat primitief. Het iDrive-systeem is niet touchscreen, maar de draaiknop werkt goed. Navigatie is traag en de kaarten zijn gedateerd, maar voor een auto uit deze periode was het top.

Wat betreft connectiviteit is de 1 Serie duidelijk een product van zijn tijd. Bluetooth voor telefoon is aanwezig, maar smartphone-integratie ontbreekt grotendeels. Wie moderne functies wil, moet op zoek naar een faceliftmodel met een nieuwere iDrive-versie. Toch is het systeem eenvoudig te bedienen zonder je ogen van de weg te halen, wat meer is dan van veel moderne systemen kan worden gezegd.

Het officiële verbruik varieert sterk per uitvoering. De zuinigste diesel, de 116d EfficientDynamics, komt op 3,8 l/100 km, wat uitstekend is. De benzineversies zijn minder zuinig, met de M135i als dorstigste op 8,1 l/100 km. In de praktijk zal dat hoger liggen, zeker als je gebruikmaakt van de prestaties. De CO2-uitstoot loopt op tot 188 g/km voor de M135i, wat betekent dat je in veel landen duurder uit bent met wegenbelasting.

De vanafprijs van € 21.500 voor de instapversie is aantrekkelijk, maar de M135i kost aanzienlijk meer. De onderhoudskosten zijn typisch BMW: niet goedkoop, maar ook niet extreem hoog. Banden zijn duurder voor de sportieve uitvoeringen, en het verbruik van de M135i kan oplopen tot 10 l/100 km bij sportief rijden. Wie een gebruikte 1 Serie overweegt, moet rekening houden met mogelijke problemen met de timingketting bij de benzinemotoren en roetfilterproblemen bij de diesels.