Cupra Formentor VZ5: 390 pk in een jasje dat niet schreeuwt, maar gromt

De Formentor is geen auto die je over het hoofd ziet. Met zijn 4,45 meter lengte en 1,84 meter breedte staat hij stevig op de weg, maar het is vooral de neus die de aandacht trekt: een grote grille met het Cupra-logo, smalle koplampen en een agressieve voorbumper. De VZ5-uitvoering voegt daar nog een paar subtiele spoilers en een diffuser aan toe, maar het blijft verfijnd. Geen schreeuwerige stickers of overdreven vleugels, eerder een getrainde atleet in een strak pak.

Het interieur maakt die belofte waar. Donkere bekleding, kuipstoelen met geïntegreerde hoofdsteunen en een stuur met een opvallende startknop. Het voelt sportief zonder dat het goedkoop of opzichtig wordt. De afwerking is over het algemeen netjes, al zijn sommige harde kunststoffen minder prettig aanvoelend dan je bij dit prijspunt zou verwachten. Maar goed, je koopt deze auto niet voor de zachte dashboardmaterialen, maar voor wat er onder de motorkap ligt.

Op basis van de specificaties belooft de VZ5 een heerlijke rijdersauto te zijn. Met 390 pk en 480 Nm koppel, geleverd via een 7-traps automaat en vierwielaandrijving, moet de acceleratie naar 100 km/u in 4,2 seconden ronduit indrukwekkend zijn. De 2,5-liter vijfcilinder is een bekend blok uit de Audi/Volkswagen-schap, en die staat bekend om zijn karakteristieke, licht ruige geluid. Verwacht een auto die met een grom vertrekt en met een snauw zijn top van 249 km/u nadert.

Het onderstel is duidelijk sportief afgesteld. Met een leeggewicht van 1.608 kg is de Formentor geen lichtgewicht, maar de vierwielaandrijving moet helpen om het vermogen op de weg te krijgen. De besturing is vermoedelijk direct en precies, maar ook redelijk zwaar. In de stad zal dat minder prettig zijn, en op slecht wegdek zal de vering ongetwijfeld stevig doorgeven. De remmen zijn waarschijnlijk krachtig, maar of ze bestand zijn tegen langdurig gebruik op een circuit, blijft de vraag.

De VZ5 is de topversie van de Formentor, maar het model is er in maar liefst tien smaken. Voor wie geen 390 pk nodig heeft, is er een breed scala aan motoren: van een 150 pk sterke 1.5-liter benzine en 150 pk diesels tot 190 en 245 pk sterke 2.0-liter TSI's, plus twee plug-in hybrides met 204 of 245 pk. Die laatste combineren een 1.4-liter TSI met een elektromotor en bieden een officieel verbruik van 1,4 l/100 km — een wereld van verschil met de 10,1 l/100 km van de VZ5.

De keuze voor de VZ5 is dan ook eerder emotioneel dan rationeel. Met een acceleratie van 4,2 seconden zit je in het gezelschap van sportwagens, maar de keerzijde is een CO2-uitstoot van 230 g/km. De vijfcilinder is een zeldzaamheid in dit segment en geeft de auto een eigen karakter. Voor wie het dagelijks gebruik vooropstelt, zijn de plug-in hybrides of de 245 pk benzine betere keuzes, die nog steeds vlot genoeg zijn voor de meeste rijders.

Met een sportief onderstel en 19- of 20-inch wielen (afhankelijk van de uitvoering) is de Formentor VZ5 niet de meest comfortabele auto in zijn klasse. De vering is duidelijk stug afgesteld om het hoge gewicht en vermogen in toom te houden, en dat zal vermoedelijk ten koste gaan van het comfort op lange ritten. Op snelwegen met een goed wegdek zal het meevallen, maar op Nederlandse wegen met klinkers of asfaltnaden voel je elke oneffenheid.

De stoelen zijn daarentegen uitstekend. Ze bieden veel zijdelingse steun en zijn voorzien van elektrische verstelopties. De geluidsisolatie is redelijk, maar het geluid van de vijfcilinder is zo karakteristiek dat je het waarschijnlijk graag hoort. Voor een auto van dit formaat is het interieur niet overdreven ruim, maar voor twee volwassenen en af en toe kinderen is het prima. De kofferbak van 450 liter is gemiddeld voor de klasse, maar voldoende voor een weekendtas of boodschappen.

Het interieur van de Formentor is een mix van sportiviteit en functionaliteit. Het stuur heeft een opvallende startknop en een 'Cupra'-knop waarmee je de rijmodus kunt wijzigen, een slimme oplossing die je snel laat schakelen tussen Comfort en Sport. De tellerpartij is digitaal en duidelijk afleesbaar, met verschillende weergaven die je kunt aanpassen. Het infotainmentscherm van 12 inch is groot en reageert vlot, maar de aanraakgevoelige bediening voor de klimaatregeling is minder prettig dan fysieke knoppen.

De materialen zijn over het algemeen van goede kwaliteit, met zachte kunststoffen op de deuren en het dashboard. Maar sommige delen, zoals de onderkant van het dashboard en de achterportieren, voelen harder aan. De afwerking is netjes, maar niet perfect; hier en daar vind je een kier of een minder strak geplaatst paneel. Het interieur oogt sportief door de aluminium pedalen en het contrasterende stiksel, maar het is niet zo speciaal als de prijs doet vermoeden.

De Formentor is een crossover van 4,45 meter lang, wat hem in de stad redelijk wendbaar maakt. De hoge taille en schuine daklijn beperken het zicht naar achteren, maar de dodehoekassistent helpt daarbij. Parkeren wordt vergemakkelijkt door parkeersensoren en een achteruitrijcamera, maar het ontbreken van een 360-graden camera is op dit niveau een gemis.

De achterbank biedt voldoende ruimte voor twee volwassenen, maar drie op de achterbank is krap. De kofferbak van 450 liter is niet bijzonder groot voor de klasse; concurrenten zoals de Renault Austral bieden meer. Het in- en uitstappen is gemakkelijk dankzij de iets verhoogde zitpositie. De achterklep is elektrisch te openen, wat handig is wanneer je handen vol zijn. De laaddrempel is redelijk laag, maar de opening is niet enorm breed.

Cupra heeft de Formentor uitgerust met een 12-inch infotainmentscherm dat draait op het nieuwste MIB-systeem van de Volkswagen-groep. Dat systeem werkt over het algemeen soepel, met scherpe graphics en een logische menuopbouw. Draadloze Apple CarPlay en Android Auto zijn standaard, en het draadloos opladen van je telefoon is ook mogelijk. De bediening via het touchscreen is echter niet altijd even intuïtief, vooral tijdens het rijden.

De rijhulpsystemen zijn talrijk: adaptieve cruisecontrol, rijstrookassistent, verkeersbordherkenning en noodremassistent. Die werken naar behoren, maar de rijstrookassistent heeft soms de neiging om te corrigeren op momenten dat het niet nodig is. Het digitale instrumentenpaneel is goed leesbaar en biedt verschillende weergaven, waaronder een sportieve modus met een grote toerenteller. De head-updisplay is een optie, maar die is wel handig om je snelheid in de gaten te houden zonder je ogen van de weg te halen.

De VZ5 is niet de auto voor wie op de centen let. Met een officieel verbruik van 10,1 l/100 km en een CO2-uitstoot van 230 g/km zit je in de hoogste belastingklassen. In de praktijk zul je met sportief rijden al snel boven de 12 liter uitkomen. De vanafprijs van €44.590 is fors, maar voor dit vermogen en deze prestaties is het niet onredelijk. Concurrenten zoals de Alfa Romeo Tonale (vanaf €45.115) zijn duurder, maar bieden minder vermogen.

Qua onderhoud zijn de kosten voor een auto met dit vermogen hoger dan gemiddeld. De banden zijn breed en slijten sneller, en de remmen worden zwaarder belast. De vijfcilinder is een robuust blok, maar als er iets kapot gaat, zijn de onderdelen niet goedkoop. De plug-in hybride versies zijn fiscaal aantrekkelijker voor zakelijke rijders, maar voor particulieren is de VZ5 een dure hobby. De restwaarde is onzeker, maar Cupra heeft een redelijke reputatie op dat gebied.