Jaguar XF Sportbrake: elegante estate met een flinke dosis dieselpit

De XF Sportbrake is een van de weinige stations die er niet uitziet als een station. Jaguar heeft de achterkant zo strak getrokken dat hij bijna een shooting brake lijkt, met een aflopende daklijn die verraadt dat dit een auto is voor mensen die stijl belangrijker vinden dan maximale hoofdruimte achterin. De verhoudingen kloppen: lang, laag en breed, met een neus die zelfs zeven jaar na introductie nog steeds dreigend overkomt.

Het interieur maakt die belofte waar. Het dashboard is een schoolvoorbeeld van hoe je luxe vormgeeft zonder te overdrijven: mooie materialen, een strakke lijnvoering en een gevoel van kwaliteit dat je niet in elke Duitse concurrent vindt. Toch zijn er details die dateren – het infotainmentscherm met dikke randen en de vele kleine knopjes op de middenconsole. Het is niet lelijk, maar het voelt alsof de tijd hier even heeft stilgestaan.

Op basis van de specificaties belooft de 3.0 V6 diesel een interessant rijgedrag. Met 700 Nm koppel en een leeggewicht van 1.855 kg – beter dan slechts 29% van de concurrentie, dus hij is zwaar – zal hij vermoedelijk niet speels aanvoelen, maar wel imposant. De achterwielaandrijving en de lange wielbasis suggereren dat hij stabiel rechtuit loopt, terwijl de besturing waarschijnlijk licht maar niet geheel zonder gevoel is. Jaguar staat bekend om een comfortabele maar niet slappe afstelling, dus ik verwacht een auto die je op de snelweg moeiteloos over lange afstanden laat glijden.

In de stad is het een ander verhaal. Met een lengte van bijna 5 meter en een draaicirkel die niet bijzonder klein zal zijn, is de Sportbrake geen auto voor parkeergarages. De achtbak schakelt waarschijnlijk soepel, maar de echte pret begint pas op de provinciale weg, waar het koppel uit de V6 je met een gerust hart laat inhalen zonder terug te schakelen. Het rempedaal is naar verluidt goed doseerbaar, maar het gewicht zal zich laten voelen in bochten – dit is geen sportwagen, maar een comfortabele cruiser met een venijnig hart.

De 3.0 V6 diesel is het topblok in het gamma en levert 300 pk en 700 Nm – een koppel dat beter is dan 78% van de vergelijkbare auto's uit die periode. Daarmee sprint je in 6,6 seconden naar 100 km/u en haal je 249 km/u, al zegt dat laatste meer over de Duitse snelweg dan over de Nederlandse praktijk. De acceleratie is beter dan 54% van de concurrentie, wat betekent dat hij niet de snelste is in zijn klasse, maar de manier waarop hij dat doet – met een diepe, grommende dieselklank – maakt veel goed.

Het aanbod omvat verder viercilinder diesels van 163 tot 240 pk en één benzineversie met 250 pk. De 2.0 diesel met 163 pk is de zuinigste met 4,5 l/100 km, maar in een auto van dit formaat zal die vermoedelijk wat schriel aanvoelen. De 240 pk sterke viercilinder is een betere keuze als je niet aan de V6 wilt, maar het echte karakter zit in het grote blok. De achtversnellingsautomaat is naar verluidt een van de betere uit die tijd, met snelle en soepele wissels, al is hij niet zo direct als een DSG.

De XF Sportbrake is gebouwd voor comfort, en dat merk je aan de stoelen. Ze zijn stevig maar niet hard, met voldoende zijdelingse steun om je op je plek te houden zonder dat je je opgesloten voelt. De vering is naar verluidt afgestemd op de Britse wegen, wat betekent dat hij oneffenheden goed absorbeert maar niet zweverig wordt. Op de snelweg is hij vermoedelijk stil, al zal de V6 diesel bij acceleratie duidelijk aanwezig zijn – geen onaangenaam geluid, maar wel een dat je eraan herinnert dat er een zescilinder onder de motorkap ligt.

Voor een auto van bijna 5 meter is de achterbank niet ruim. De aflopende daklijn kost hoofdruimte, en drie volwassenen achterin is een uitdaging. Twee passagiers zitten prima, maar ze moeten niet te lang zijn. De stoelen zelf zijn goed gevormd, maar de beenruimte is eerder middenklasse dan topklasse. Wat comfort betreft is dit dus een auto voor de bestuurder en hooguit één bijrijder achterin – de rest mag mee als het niet te ver is.

Het interieur van de XF Sportbrake is een mengelmoes van elegantie en eigenzinnigheid. De materialen zijn over het algemeen van hoog niveau – zacht leer, nette stiksels en een dashboard dat er duur uitziet. Maar er zijn ook keuzes die je doet fronsen. Zo is er de draaiende pook die uit het dashboard komt wanneer je de auto start – een leuke gimmick, maar niet altijd even intuïtief in gebruik. De knoppen voor de ventilatie zijn fysiek en duidelijk, wat een pluspunt is in een tijd waarin alles op schermen verdwijnt.

Het infotainmentsysteem is echter het zwakke punt. Het scherm reageert naar verluidt traag en de menu's zijn niet logisch opgebouwd. De grafische weergave is gedateerd, zeker vergeleken met de systemen van BMW en Audi uit dezelfde periode. Ook het aantal fysieke knoppen op de middenconsole is overweldigend – je moet even wennen aan de lay-out voordat je weet waar alles zit. Maar als je eenmaal doorhebt hoe het werkt, is het allemaal wel te doen. Het is geen systeem waar je verliefd op wordt, maar het doet wat het moet doen.

De kofferbak is met 566 liter groter dan 80% van de vergelijkbare auto's uit die periode – een uitstekende score voor een station dat er zo strak uitziet. De opening is breed en laag, wat het laden van zware spullen makkelijk maakt, en er is een nette laadruimte met haken en een verstelbare vloer. De achterbank kan in delen worden neergeklapt, al is de handeling daarvoor niet zo soepel als bij sommige concurrenten – je moet de stoelen uit de auto tillen om een vlakke laadvloer te krijgen.

Het instappen achterin is door de aflopende daklijn niet ideaal, vooral voor langere mensen die moeten bukken. Het zicht naar achteren is beperkt door de schuine achterruit, maar dodehoekassistentie is er – die moet je dan ook gebruiken. Parkeren is een uitdaging vanwege de afmetingen, maar de sensoren en camera helpen. Het is geen auto die je even in een vak gooit, maar met de juiste hulpmiddelen kom je er wel. Voor dagelijks gebruik is hij prima, zolang je maar niet in een oude binnenstad woont.

De XF Sportbrake biedt een scala aan rijhulpsystemen, maar de uitvoering is wisselend. De adaptieve cruisecontrol werkt naar verluidt goed op de snelweg, maar het lane-keeping systeem grijpt soms te abrupt in. De dodehoekassistentie is een zegen, gezien het beperkte zicht naar achteren. Er is ook een head-up display, dat helder is en goed afleesbaar, maar de inhoud is niet zo uitgebreid als bij de concurrentie – je mist bijvoorbeeld navigatie-instructies in de voorruit.

Het infotainment is zoals gezegd het minpunt. Het systeem is traag en de navigatie is niet altijd even logisch, maar er is wel Apple CarPlay en Android Auto – al werkt dat via een kabel en niet draadloos. De audio-installatie is naar keuze van een goed merk, maar de standaard speakers stellen niet veel voor. Kortom: de techniek is niet slecht, maar het voelt alsof Jaguar een generatie achterloopt. Als technologie voor jou belangrijk is, zijn er betere keuzes in dit segment.

De 3.0 V6 diesel heeft een officieel verbruik van 5,7 l/100 km en een CO2-uitstoot van 149 g/km – beter dan 62% van de concurrentie qua verbruik en 49% qua CO2. Dat is netjes voor een auto van dit formaat en vermogen, al zal de praktijk met een zware rechtervoet eerder richting de 7 liter gaan. De kleinere diesels scoren beter met 4,5 tot 5,8 l/100 km, maar die missen het karakter van de V6.

De prijs van een gebruikte XF Sportbrake is aantrekkelijk, maar de kosten houden niet op bij de aanschaf. Met een gewicht van 1.855 kg zit je in een hoge wegenbelastingklasse – reken op een flink bedrag per kwartaal. Het onderhoud bij Jaguar is duur, en de V6 diesel heeft een distributieketting die regelmatig gecontroleerd moet worden. Ook de banden zijn niet goedkoop, zeker niet als je het vermogen op de weg wilt zetten. Kortom: dit is een auto voor liefhebbers die bereid zijn te betalen voor het rijplezier.