Mercedes GLS 500: de kolos die alles kan, behalve zuinig zijn

De GLS 500 (X166) is een verschijning die je niet over het hoofd ziet. Met 5.131 millimeter lengte en 1.849 millimeter hoogte staat hij als een blok op de weg, met die typische Mercedes-grille die vooral 'ruimte' schreeuwt. De proporties zijn logisch en stoer, maar niet bijzonder elegant – het is meer een veredelde terreinwagen dan een stijlstatement. Toch straalt hij autoriteit uit, zeker in donkere kleuren met die grote 21-inch wielen die er standaard onder liggen. Het interieur maakt direct indruk: veel leer, hout en aluminium, maar de eerste blik verraadt ook dat dit ontwerp uit 2012 stamt. Het dashboard is logisch opgebouwd, maar de knoppenrijkdom is overweldigend – je moet even wennen aan de vele toetsen en het ouderwetse COMMAND-systeem. Toch voelt het geheel degelijk en solide, precies wat je van een topmodel verwacht.

Achter het stuur van de GLS 500 voel je je meteen de baas, maar dat gevoel wordt getemperd door de realiteit van 2.445 kilo. De luchtvering (standaard op alle uitvoeringen) slikt hobbels alsof ze er niet zijn, maar in bochten is het gewicht voelbaar – de carrosserie helt merkbaar en de besturing is licht en vrij gevoelloos. Op snelheid is hij stabiel en stil, maar echt scherp wordt hij nooit. De remmen zijn krachtig genoeg voor dit gewicht, maar je merkt dat ze het zwaar hebben. In de stad is de GLS een logge reus: de draaicirkel is groot en je moet wennen aan de afmetingen. Op de snelweg is hij echter in zijn element – daar voelt hij zich thuis, met een soepele vering die lange ritten tot een plezier maakt. De 4MATIC-aandrijving geeft vertrouwen op nat wegdek, maar verwacht geen sportieve dynamiek – dit is een luxe zeeboot, geen speedboot.

De 500 is de topversie met een 4,7-liter biturbo V8 die 456 pk en 700 Nm levert. Die cijfers zijn indrukwekkend, zeker voor een auto van dit formaat. De acceleratie van 0 naar 100 in 5,3 seconden is snel, maar voelt door het gewicht minder spectaculair dan de cijfers suggereren – het is meer een gestage, krachtige duw dan een explosie. De 9-traps automaat schakelt soepel en snel, maar reageert soms traag op kickdown. De topsnelheid is begrensd op 249 km/u, wat voor een SUV van dit kaliber meer dan genoeg is. Naast de V8 zijn er twee andere motoren: de 350d met 258 pk en 7,6 l/100 km, en de 400 met 333 pk en 9,4 l/100 km. De diesel is veruit de meest verstandige keuze voor dagelijks gebruik – hij levert minder vermogen, maar wel voldoende koppel en een stuk beter verbruik. De 400 is een middenmoter die weinig toevoegt ten opzichte van de diesel, maar wel meer kost in gebruik.

Comfort is het visitekaartje van de GLS 500. De luchtvering is standaard en biedt een zijdezachte rit, vooral op de snelweg waar hij oneffenheden volledig wegfiltert. De stoelen zijn breed, goed verstelbaar en voorzien van ventilatie en massage – perfect voor lange ritten. Het geluidsniveau is laag: je hoort weinig wind- of bandengeruis, alleen bij hard accelereren klinkt de V8 aangenaam aanwezig. In de stad is de vering wat stugger, maar nog steeds comfortabel. De derde zitrij is vooral geschikt voor kinderen – volwassenen zitten er krap, maar voor een SUV van dit formaat is dat normaal. Het grootste minpunt is het gewicht: bij hobbels in de stad voel je de zware carrosserie soms doorveren, iets wat een lichtere concurrent beter doet.

Het interieur van de GLS 500 is een mengeling van klassieke luxe en verouderde techniek. De materialen zijn top: zacht leer op de stoelen, houtfineer op het dashboard en metalen accenten die degelijk aanvoelen. Maar het ontwerp dateert uit 2012, en dat zie je aan de vele knoppen op de middenconsole en het kleine 8-inch scherm dat niet aanraakgevoelig is. Het COMMAND-systeem werkt met een draaiknop op de tunnel – dat is prima te bedienen, maar het menu is onlogisch en de grafische kwaliteit is gedateerd. De stoelen zijn comfortabel en bieden veel verstelmogelijkheden, maar het instappen is door de hoge instap niet voor iedereen even makkelijk. De afwerking is overal netjes, maar er zijn goedkopere auto's die strakker ogen. Toch heeft dit interieur een zekere uitstraling die je niet snel in een moderne SUV vindt – het voelt als een oase van rust, zolang je niet te veel van het infotainment vraagt.

Met 680 liter kofferruimte achter de tweede zitrij is de GLS 500 bijzonder praktisch – dat zit in de top 9% van vergelijkbare auto's. Klap je de derde rij (standaard bij de 500) neer, dan groeit dat volume aanzienlijk. De achterbank is ruim genoeg voor drie volwassenen, maar de middelste zitplaats is door de transmissietunnel minder prettig. Het instappen is door de hoge instap en de steile portieropening niet ideaal voor kinderen of ouderen, maar de elektrisch bedienbare achterklep en de luchtvering die kan zakken helpen. Het zicht naar voren is goed, maar naar achteren beperkt – de achteruitrijcamera is dan ook onmisbaar, zeker bij het parkeren in een stad. De draaicirkel is groot en de auto is 1.933 millimeter breed, dus parkeren is een sport op zich. Toch is dit een auto die gemaakt is voor lange reizen met veel bagage – daar blinkt hij in uit.

De technologische uitrusting van de GLS 500 is typisch voor zijn tijdperk: er is veel aanwezig, maar het werkt niet allemaal even intuïtief. Het COMMAND-systeem met draaiknop is logisch voor degenen die het gewend zijn, maar het ontbreken van touchscreen en de trage reacties maken het in 2025 gedateerd. De rijassistentiesystemen zoals actieve cruisecontrol en lane-keeping assist werken naar behoren, maar zijn niet zo verfijnd als moderne systemen – ze reageren soms abrupt. Het Harman Kardon-geluidssysteem (optioneel) is uitstekend, maar de bediening via de vele knoppen op het stuur is wennen. De head-up display is scherp en duidelijk, maar het kleurenpalet is beperkt. Kortom: voor 2016 was dit state-of-the-art, maar nu voelt het alsof je een goede smartphone van vijf jaar oud gebruikt – het werkt, maar je mist de nieuwste functies.

Het officiële verbruik van de GLS 500 is 11,3 l/100 km, maar in de praktijk zul je eerder 13-14 liter noteren, zeker in de stad. Met een CO2-uitstoot van 264 g/km behoort hij tot de slechtste 7% van zijn klasse – dat kost je jaarlijks flink wat wegenbelasting en een BPM die je terugziet in de aanschafprijs. De benzinetank is groot (ongeveer 100 liter), dus de actieradius is redelijk, maar elke tankbeurt is een aanslag op je portemonnee. De 350d is met 7,6 l/100 km een stuk zuiniger en betaalbaarder in gebruik, maar ook die is niet goedkoop. Verder moet je rekening houden met hoge onderhoudskosten: een V8 met turbocompressor en luchtvering vraagt om specialistisch onderhoud, en banden voor dit gewicht zijn prijzig. Als je de kosten kunt dragen, is het een fantastische auto, maar voor de meeste mensen is de diesel de enige verstandige keuze.