Polo GTI: kleine auto, grote vuistslag

De zesde generatie Polo GTI is geen schreeuwer. Waar sommige hot hatches met vleugels en diffusers schreeuwen om aandacht, doet deze het met subtiele rode accenten, een zwarte grille en net wat grotere bumpers. Hij is 3,98 meter lang en staat laag op zijn 16- of 17-inch wielen, waardoor hij er strak en volwassen uitziet – bijna als een mini-Golf GTI. Geen overdreven uitlaatpijpen, geen nep-luchtinlaten: gewoon een strakke kleine Volkswagen met een attitude.

Binnenin herken je de GTI-touch: het stuur met rode stiksels, de klassieke ruitjesstof op de stoelen en een toerenteller die je uitnodigt om hem in het rood te jagen. Het geheel oogt degelijk, maar niet goedkoop. De eerste indruk is dat dit een auto is die zichzelf serieus neemt, zonder te pretenderen iets te zijn wat hij niet is. En dat is precies wat je wilt van een Duitse hot hatch uit deze periode.

Met 192 pk en 320 Nm koppel op de voorwielen is de Polo GTI een pittige klant. Het gewicht van 1.272 kg is laag – beter dan 81% van de concurrentie – en dat voel je in de bochten. De besturing is direct en geeft redelijk wat feedback, al is het geen hydraulische ouderwetse precisie. Op droog wegdek kun je vol vertrouwen het gas open gooien; de elektronische differentieelsimulatie (XDS) helpt om onderstuur in te dammen, maar bij nat weer moet je respect tonen – 320 Nm door de voorwielen is genoeg om een wielspin te veroorzaken.

De handbak schakelt kort en precies, met een aangename weerstand. De koppeling is licht maar duidelijk, waardoor je elke start soepel kunt laten verlopen. In de stad is de auto verrassend dociel – de motor heeft genoeg koppel om op lage toeren te kruipen, en de demping is stug maar niet oncomfortabel. Op de snelweg ligt hij stabiel, al is het geluidsniveau bij 130 km/u wat hoger dan in een grotere auto. Maar dat is de prijs die je betaalt voor een korte wielbasis en een levendig karakter.

De 1.8 TSI is een juweeltje. Deze viercilinder levert 192 pk en 320 Nm – een flink koppel voor een 1.8. Daarmee sprint je in 6,7 seconden naar 100 km/u, en de topsnelheid van 237 km/u is meer dan genoeg voor elk circuit dat je ooit zult zien. De motor loopt soepel tot aan de rode zone, maar het leukste zit in het middengebied: vanaf 2.000 toeren trekt hij als een trein, zonder turbogat. Het geluid is gedempt, maar heeft een lekker schrapend randje dat je niet stoort op lange ritten.

Er zijn twee versies: de handbak (6MT) en de DSG (7AT). De handbak is zoals gezegd de keuze voor de purist, maar de DSG is sneller en zuiniger: 5,6 l/100 km tegenover 6,0 l/100 km, en 129 g/km CO2 tegenover 139 g/km. De DSG schakelt razendsnel en is in de stad relaxter, maar het is een automaat die soms zelf beslissingen neemt waar je het niet mee eens bent. Voor een auto die vooral om rijplezier draait, zou ik de handbak nemen – en de iets hogere kosten voor lief nemen. Overigens is dit geen auto voor wie zuinig wil rijden: de cijfers zijn aardig, maar alleen als je rustig rijdt. Met het gaspedaal vol open zakt het verbruik al snel naar 8 of 9 l/100 km.

De GTI-stoelen zijn een hoogtepunt: ze zijn stevig maar niet te hard, en bieden goede zijdelingse steun zonder dat je er als een worst uit ziet. Ze zijn bekleed met die klassieke ruitjesstof die niet plakt in de zomer en warm blijft in de winter. De bestuurdersstoel is in hoogte verstelbaar, en het stuur is in twee richtingen te verstellen – genoeg om een goede zit te vinden. Op lange ritten zou ik niet meteen 1.000 kilometer achter elkaar willen zitten, maar voor een dagelijkse rit of een weekendje weg is het prima.

De vering is aan de stevige kant, zoals het hoort bij een GTI, maar het is geen harde plank. Oneffenheden worden goed geabsorbeerd, al voel je korte hobbels wel in je rug. Het geluidsniveau is redelijk: bij lage snelheden is het stil, maar op de snelweg hoor je wind- en bandengeruis. De DSG-versie is iets stiller omdat hij lagere toeren draait bij hoge snelheid, maar het verschil is klein. Over het algemeen is de Polo GTI comfortabeler dan je zou verwachten van een auto met dit prestatieniveau – hij is niet gemaakt voor lange afstanden, maar hij stelt niet teleur.

Het interieur is typisch Volkswagen: functioneel, degelijk en goed in elkaar gezet, maar niet bijzonder opwindend. De materialen zijn van goede kwaliteit voor deze klasse – zachte kunststoffen op het dashboard, harde op de deuren – maar het geheel oogt wat sober. De GTI-details, zoals het sportstuur met platte onderkant en de rode accenten, geven het net dat beetje extra. De stoelen met ruitjesstof zijn een knipoog naar de Golf GTI uit de jaren 80 en zien er geweldig uit.

Ergonomisch is het goed geregeld: alle knoppen zitten logisch, en de bediening van de airco is eenvoudig met fysieke knoppen – geen touchscreen-gedoe. Het infotainmentsysteem is wat verouderd, met kleine knoppen en een scherm dat niet zo helder is als moderne systemen, maar het werkt prima. Het belangrijkste minpunt is de ruimte: de achterbank is krap, en de kofferbak is met 204 liter een van de kleinste in zijn klasse – beter dan slechts 5% van de concurrentie. Als je meer dan een paar boodschappen wilt meenemen, moet je de achterbank neerklappen, wat overigens wel kan.

De Polo GTI is een stadsauto die af en toe mag sporten, maar hij is niet praktisch. De kofferbak van 204 liter is bijna lachwekkend klein – een boodschappenkar heeft meer ruimte. De achterbank is alleen geschikt voor kinderen of voor volwassenen die je niet aardig vindt. De instap is laag, wat voor sommigen lastig kan zijn, maar eenmaal binnen is de zichtbaarheid goed: de daklijn is niet te laag en de spiegels zijn groot. Parkeren is een eitje dankzij de compacte afmetingen en de duidelijke achteruitrijcamera (als die is geïnstalleerd).

In het dagelijks gebruik is de auto verrassend handig in de stad: het stuur is licht genoeg om te manoeuvreren, en de motor is soepel genoeg om in de file te kruipen. Maar als je een gezin hebt of vaak spullen vervoert, is dit de verkeerde keuze. Er zijn betere alternatieven zoals de Ford Fiesta ST (die is iets groter) of een Seat Ibiza Cupra (die heeft bijna dezelfde techniek maar meer ruimte). De Polo GTI is voor de single of het stel zonder kinderen – en die moeten er wel bewust voor kiezen.

De technologie in de Polo GTI uit deze periode is niet baanbrekend, maar wel solide. Het infotainmentsysteem heeft een 6,5-inch touchscreen dat redelijk reageert, maar de graphics zijn ouderwets en het systeem is traag naar moderne maatstaven. Er is Bluetooth, USB en een aux-ingang, en navigatie was optioneel. De bediening is eenvoudig: geen overmatige menu-structuren, gewoon knoppen en een duidelijk menu. Wat rijassistentie betreft is het beperkt: cruise control is standaard, maar adaptieve cruise control en lane-assist waren niet beschikbaar of optioneel in deze generatie.

Wat wel aanwezig is, is een reeks veiligheidssystemen zoals ABS, ESP en meerdere airbags. De Polo GTI heeft in 2014 vijf sterren gekregen in de Euro NCAP-crashtests, dus de basis is goed. Maar verwacht geen autonoom noodremsysteem of dodehoekdetectie – dat was in deze klasse en periode niet gebruikelijk. De technologie is dus vooral functioneel: het doet wat het moet doen, zonder poespas. Voor wie moderne connectiviteit belangrijk vindt, is dit een minpunt, maar voor de liefhebber van puur rijden is het juist een voordeel: minder afleiding, meer focus op de weg.

De officiële cijfers zijn aardig: 6,0 l/100 km voor de handbak en 5,6 l/100 km voor de DSG, met een CO2-uitstoot van respectievelijk 139 en 129 g/km. In de praktijk zul je met normaal rijden rond de 7-8 liter uitkomen, en als je het gaspedaal vaker indrukt, kan het oplopen tot 10 liter. Dat is niet slecht voor een auto met 192 pk, maar het is ook geen zuinigheidskampioen – de Polo GTI zit in het midden van de benchmark: beter dan 50% van de concurrentie op verbruik.

De prijs van een tweedehands Polo GTI uit deze periode is aantrekkelijk – vaak onder de 15.000 euro voor een goed exemplaar, afhankelijk van kilometerstand en opties. De onderhoudskosten zijn redelijk voor een Volkswagen, maar houd rekening met duurdere banden (de 17-inch zijn niet goedkoop) en een hogere wegenbelasting dan een standaard Polo. De DSG-versie vereist een oliewissel om de 60.000 km, wat extra kosten met zich meebrengt. De betrouwbaarheid is over het algemeen goed, maar let op tekenen van overmatige slijtage aan de koppeling en de turbocompressor – die zijn duur om te vervangen. Al met al is de Polo GTI een betaalbare hot hatch, maar alleen als je de lopende kosten kunt dragen.